Bedrijfshal te warm in de zomer: oorzaken en oplossingen

Waarom wordt een bedrijfshal zo warm?

Een bedrijfshal heeft kenmerken die warmte aantrekken en vasthouden: grote dakoppervlakken, weinig schaduw, beperkte ventilatiemogelijkheden en vaak een groot glasoppervlak in de vorm van lichtstraten of lichtbanden. Terwijl een kantoorpand de warmtelast over meerdere verdiepingen verdeelt, concentreert een enkellaagse hal alle warmte op één niveau: de werkvloer.

In de zomer, wanneer de buitentemperatuur stijgt en de zon bijna recht boven het dak staat, kunnen temperaturen in ongekoelde bedrijfshallen oplopen tot boven de 35°C. Dit is geen ongemak meer. Het is een veiligheids- en Arbowet-vraagstuk.

Lichtstraten: de grootste warmtebron

In de meeste moderne bedrijfshallen zijn lichtstraten de grootste bron van ongewenste warmte. Dit heeft twee redenen.

Ten eerste is het dakoppervlak met lichtstraten enorm. Een hal van 2.000 m² heeft vaak 200 tot 400 m² aan lichtstraten. Elke m² lichtstraat laat bij volle zon tot 900 Watt aan energie per uur binnen.

Ten tweede staat de zon in de zomer bijna recht boven het dak, precies op de lichtstraten. Gevels en muren worden deels door schaduw beschermd of reflecteren de zon weg. Een horizontaal dakraam vangt de volle zonlast op, zonder hoek of schaduw.

Andere warmtebronnen in de bedrijfshal

Naast lichtstraten zijn er nog andere factoren die bijdragen aan de warmte-opbouw:

• ✓Donkere dakbedekking: bitumen of andere donkere materialen absorberen warmte en geven die door aan de ruimte eronder. Dakisolatie vermindert dit, maar elimineert het niet volledig.
• ✓Grote deuren en laaddocks: openen regelmatig, waardoor buitenlucht van 30°C de hal instroomt.
• ✓Machines en processen: sommige productielijnen genereren zelf warmte, wat het probleem versterkt.
• ✓Slechte ventilatie: hete lucht stijgt op en verzamelt zich aan het plafond. Zonder afvoer koelt de ruimte niet af.

Effect op medewerkers en productiviteit

De effecten van hitte op de werkvloer zijn goed gedocumenteerd. Boven 28°C neemt de concentratie merkbaar af. Boven 30°C stijgt het foutenpercentage bij precisiewerk. Boven 32°C neemt het ziekteverzuim toe en lopen werknemers meer kans op hittegerelateerde klachten.

De Arbowet stelt dat werkgevers verplicht zijn een thermisch comfort te bieden waarbij werken verantwoord mogelijk is. Naast het menselijke aspect zijn er effecten op producten: temperatuurgevoelige materialen, lijmverbindingen, verpakkingen of voorraden kunnen beschadigd raken bij langdurige blootstelling aan hoge temperaturen.

Oplossingen van laag naar hoog in investering

Er zijn meerdere aanpakken mogelijk, elk met een eigen prijs-kwaliteitsverhouding.

• ✓Ventilatie verbeteren (laagste investering): dakluiken, industriële ventilatoren of een mechanisch systeem kunnen hete lucht afvoeren. Dit verlaagt de piektemperatuur maar pakt de oorzaak, warmte-instroom via lichtstraten, niet aan.
• ✓Lichtstraten kalken (goedkoop maar tijdelijk): snel toe te passen, maar jaarlijks herhalen, minder daglicht en esthetisch onaantrekkelijk. Op de lange termijn duurder dan een permanente oplossing.
• ✓Buitenzonwering op de lichtstraten (beste prijs-kwaliteit): door de warmte al vóór het glas te stoppen, wordt de warmte-instroom met 60 tot 70% gereduceerd. De investering ligt tussen €25 en €45 per m² en is in de meeste gevallen binnen drie tot vijf jaar terugverdiend.
• ✓Koelinstallatie (hoge investering, hoge exploitatiekosten): industriële klimaatinstallaties vergen een aanzienlijke investering, hoge energierekeningen en regelmatig onderhoud. Bovendien koelt dit de ruimte pas nadat de warmte al binnen is. De oorzaak blijft bestaan.
• ✓Combinatie van maatregelen: in de praktijk werkt een combinatie het best. Buitenzonwering op lichtstraten vermindert de warmte-instroom; ventilatie voert resterende warmte af. Een koelinstallatie is dan vaak overbodig of kan kleiner gedimensioneerd worden.