Raamfolie is voor gevelramen een beproefde oplossing tegen warmte. Op een lichtstraat ligt dat anders. Het materiaal, de ligging en de temperatuurwisselingen op een dak stellen andere eisen. Dit artikel legt uit waarom zonwerende folie op lichtstraten vaak tegenvalt, wanneer het wel kan, en welk alternatief zakelijke panden meestal kiezen.
Waarom raamfolie op een dak anders werkt dan op een gevelraam
Zonwerende raamfolie is ontwikkeld voor verticaal glas. Een gevelraam vangt de zon onder een schuine hoek, koelt 's nachts af via de buitenlucht en zit doorgaans in een aluminium of houten kozijn dat de warmte afvoert. Een lichtstraat ligt vrijwel horizontaal, vangt de zon rond het middaguur vrijwel loodrecht op en zit in een dakconstructie die warmte juist vasthoudt.
Dat verschil is groot. De zonbelasting per vierkante meter op een horizontaal daklicht is in de zomer aanzienlijk hoger dan op een verticaal raam op het zuiden. De folie moet dus meer energie verwerken, bij hogere materiaaltemperaturen, gedurende langere aaneengesloten periodes.
Daar komt bij dat lichtstraten in bedrijfspanden zelden van glas zijn. Polycarbonaat en acrylaat zijn de meest gebruikte materialen, en die gedragen zich fundamenteel anders dan glas als er folie op wordt aangebracht.
Raamfolie aan de binnenzijde of buitenzijde
Zonwerende folie wordt meestal aan de binnenzijde aangebracht, omdat dat eenvoudiger is en de folie beschermd ligt. Precies daar zit het probleem: de zonnestraling is dan al door het glas of kunststof heen. Het daklicht zelf warmt op en straalt die warmte vervolgens de ruimte in. De folie remt dat af maar heft het niet op.
In de praktijk levert folie aan de binnenzijde van een daklicht een warmtereductie op in de orde van 20 tot 35 procent. Dat is vergelijkbaar met binnenzonwering, en aanzienlijk minder dan wat aan de buitenzijde haalbaar is.
Folie aan de buitenzijde is effectiever, omdat de reflectie plaatsvindt voordat het materiaal opwarmt. Maar buitenfolie op een dak heeft het zwaar: UV-belasting, regen, vorst, en op een licht hellend dakvlak ook stilstaand water en vuil. De levensduur ligt daardoor lager dan bij binnenfolie, en bij kunststof daklichten adviseren de meeste fabrikanten het simpelweg af.
Het risico bij polycarbonaat en acrylaat: thermische spanning
Dit is het punt dat bij gevelramen niet speelt en bij daklichten wel. Zonwerende folie werkt deels door absorptie: een deel van de zonne-energie wordt omgezet in warmte in de folielaag zelf. Bij glas is dat meestal geen probleem, omdat glas die warmte goed verdeelt.
Polycarbonaat en acrylaat zetten veel sterker uit bij temperatuurverschillen dan glas. Een folielaag die lokaal extra warmte vasthoudt, kan daardoor spanningsverschillen in het materiaal veroorzaken. Het gevolg is craquelé, haarscheurtjes of in het ergste geval een scheur door de hele plaat.
Om die reden sluiten veel fabrikanten van kunststof daklichten het aanbrengen van folie expliciet uit in hun garantievoorwaarden. Controleer dit altijd voordat u folie laat aanbrengen op een lichtstraat of lichtkoepel, want een afgewezen garantieclaim op een dakvlak vol daklichten loopt snel in de papieren.
Praktische nadelen op de langere termijn
Ook als het aanbrengen technisch lukt, zijn er bezwaren die pas na een paar jaar zichtbaar worden.
- ✓Folie is in de praktijk permanent. Verwijderen zonder het oppervlak te beschadigen lukt zelden, zeker niet bij kunststof.
- ✓Folie vergeelt en laat los. Drie tot vijf jaar is een realistische levensduur op een dak, korter dan in een gevel.
- ✓Het daglicht daalt permanent. De folie maakt geen onderscheid tussen zomer en winter, of tussen een zonnige en een bewolkte dag.
- ✓Bij gedeeltelijke loslating of vergeeling oogt het daklicht onverzorgd, en dat is vanaf de werkvloer goed zichtbaar.
- ✓Vervangen betekent opnieuw het dak op, met alle kosten voor werken op hoogte die daarbij horen.
Wanneer raamfolie op een daklicht wel een optie is
Folie is niet in alle gevallen een verkeerde keuze. Er zijn situaties waarin het verdedigbaar is.
Bij een glazen lichtstraat in een kantooromgeving, waar de belangrijkste klacht schittering op beeldschermen is en niet zozeer de warmte, kan folie aan de binnenzijde voldoende zijn. Ook bij een tijdelijke situatie, bijvoorbeeld een pand dat binnen enkele jaren wordt verbouwd of verlaten, kan de lagere investering doorslaggevend zijn.
Het onderscheid dat telt: gaat het om verblinding of om warmte? Voor verblinding alleen kan folie volstaan. Zodra warmtereductie het doel is, en zeker bij kunststof daklichten of grotere oppervlakken, komt folie tekort.
Het alternatief: een doek aan de buitenkant
Buitenzonwering met een geweven doek pakt hetzelfde probleem aan zonder de nadelen van folie. Het doek wordt boven of over het daklicht bevestigd en raakt het glas of kunststof niet of nauwelijks. De zonne-energie wordt gereflecteerd voordat het daklicht opwarmt.
In de praktijk levert dat 60 tot 70 procent warmtereductie op, terwijl het weefsel diffuus daglicht doorlaat. De ruimte blijft dus licht, maar de felle vlekken en de directe warmtelast verdwijnen.
Omdat er geen hechting op het materiaal plaatsvindt, is er geen risico op thermische spanning en blijft de fabrieksgarantie op het daklicht intact. Het doek is bovendien demonteerbaar, bijvoorbeeld bij dakonderhoud of vervanging van een daklicht.
Kosten eerlijk vergelijken
Folie is per vierkante meter goedkoper in aanschaf. Dat is het argument dat meestal de doorslag geeft. Maar de vergelijking klopt pas als u de looptijd meeneemt.
Reken bij folie op vervanging na drie tot vijf jaar, inclusief opnieuw werken op hoogte, en op het risico van garantieverlies op de daklichten zelf. Reken bij buitenzonwering op een levensduur van tien jaar of meer bij eenmalige montage.
Over een periode van tien jaar komt buitenzonwering daardoor in de meeste zakelijke situaties gunstiger uit, met een hogere warmtereductie en zonder ingreep in het daklicht.
Zie ook
Veelgestelde vragen
Kan ik zonwerende raamfolie op een lichtstraat aanbrengen?
Technisch kan het, maar bij kunststof lichtstraten van polycarbonaat of acrylaat wordt het afgeraden. De folie verhoogt de warmteabsorptie in het materiaal, wat spanningsscheuren kan veroorzaken. De meeste fabrikanten sluiten folie daarom uit in hun garantievoorwaarden. Bij glazen lichtstraten is het risico kleiner.
Hoeveel warmte houdt raamfolie op een lichtstraat tegen?
Folie aan de binnenzijde levert doorgaans 20 tot 35 procent warmtereductie. De zonnestraling is dan al door het daklicht heen, dat opwarmt en warmte de ruimte in straalt. Buitenzonwering haalt 60 tot 70 procent, omdat de zon wordt gestopt voordat het daklicht opwarmt.
Wat is het verschil tussen raamfolie en zonwerende folie?
In de praktijk worden de termen door elkaar gebruikt. Raamfolie is de verzamelnaam voor alle folies op glas, waaronder veiligheidsfolie en privacyfolie. Zonwerende folie is de variant die specifiek is ontworpen om zonne-energie te reflecteren of te absorberen. Voor warmtereductie op een daklicht gaat het altijd om die laatste.
Hoe lang gaat raamfolie op een lichtstraat mee?
Doorgaans drie tot vijf jaar. Op een dak is de UV-belasting hoger en zijn de temperatuurwisselingen groter dan in een gevel, waardoor de folie sneller vergeelt, bubbelt of loslaat. Vervanging betekent opnieuw het dak op, met de bijbehorende kosten voor werken op hoogte.
Vervalt de garantie op mijn lichtstraat door folie?
In veel gevallen wel, zeker bij kunststof daklichten. Fabrikanten van polycarbonaat en acrylaat sluiten het aanbrengen van folie doorgaans uit vanwege het risico op thermische spanning. Controleer de garantievoorwaarden van uw specifieke daklicht voordat u opdracht geeft.
Heeft u een warmteprobleem via uw lichtstraat?
Sheltic meet op locatie in, produceert het doek op maat en monteert alles vakkundig. U hoeft er niets voor te regelen.
Vraag gratis offerte aan →