Coating op een lichtstraat of lichtkoepel: werkt het tegen warmte?

Wat is een warmtewerende coating?

Een warmtewerende coating is een vloeibare laag die op het daklicht wordt gespoten of gerold. Na uitharding vormt zich een dunne film die een deel van de zonnestraling reflecteert. De meeste coatings zijn wit of melkachtig en bevatten reflecterende pigmenten, soms aangevuld met keramische deeltjes.

Coating wordt vaak gepositioneerd als de moderne opvolger van kalken. Dat is deels terecht: de hechting is beter, de laag is gelijkmatiger en hij spoelt niet bij de eerste flinke regenbui weg. Het onderliggende principe is echter hetzelfde, namelijk het oppervlak minder doorlatend maken.

Er bestaan ook heldere, vrijwel kleurloze coatings die vooral infrarood zouden weren. Die klinken aantrekkelijk omdat het daglicht behouden blijft, maar de gemeten warmtereductie ligt in de praktijk beduidend lager dan bij de witte varianten.

Hoeveel warmte houdt coating tegen?

Dat hangt sterk af van het type. Een dekkende witte coating kan een aanzienlijk deel van de zonne-energie reflecteren, in dezelfde orde als kalk. Daar staat tegenover dat ook het daglicht fors afneemt: bij een goed dekkende laag blijft er in de ruimte merkbaar minder licht over.

Bij een heldere of semi-transparante coating blijft het daglicht grotendeels behouden, maar zakt de warmtereductie navenant. U kiest in feite tussen licht en warmte, en kunt niet beide houden.

Dat is het fundamentele verschil met een geweven doek. Een weefsel werkt met openingen: direct zonlicht wordt door de draadstructuur gebroken, terwijl diffuus daglicht tussen de draden door blijft komen. Een coating werkt met een gesloten laag en maakt dat onderscheid niet.

Levensduur en onderhoud

Dit is waar coating in de praktijk vastloopt. Een coating ligt op een dak permanent in de UV-straling, en dat is precies wat de laag afbreekt. Afhankelijk van kwaliteit en toepassing gaat een coating drie tot zeven jaar mee.

De afbraak verloopt zelden gelijkmatig. Op de zuidzijde en op plaatsen waar water blijft staan, verdwijnt de laag sneller. Het resultaat is een vlekkerig daklicht met plaatselijk volle zoninval en plaatselijk nog een dekkende laag. Vanaf de werkvloer is dat goed zichtbaar.

Herstellen betekent opnieuw het dak op, opnieuw reinigen en opnieuw spuiten. Bij een bedrijfshal met daklichten op tien meter hoogte zijn de kosten voor werken op hoogte, hoogwerker of steiger vaak een veelvoud van de coating zelf. Die terugkerende post wordt bij de eerste offerte zelden meegerekend.

Coating op kunststof daklichten

Net als bij folie geldt bij polycarbonaat en acrylaat een extra aandachtspunt. Een coating die warmte absorbeert in plaats van reflecteert, verhoogt de materiaaltemperatuur van het daklicht. Kunststof zet sterker uit dan glas, waardoor spanningsverschillen kunnen ontstaan die tot craquelé of scheuren leiden.

Daarnaast hecht niet elke coating goed op polycarbonaat. Slechte hechting geeft na een of twee seizoenen bladdering, en het verwijderen van een deels losgelaten coating van een kunststof daklicht is arbeidsintensief en risicovol voor het materiaal.

Controleer daarom altijd of de coating door de fabrikant van het daklicht is toegestaan, en of de leverancier van de coating expliciet garandeert dat de laag geschikt is voor het materiaal van uw daklichten.

Coating is in de praktijk onomkeerbaar

Wie een coating laat aanbrengen, kiest voor de rest van de levensduur van het daklicht. Verwijderen kan chemisch of mechanisch, maar beide beschadigen het oppervlak van kunststof daklichten vrijwel altijd. Bij glas is het beter te doen, maar ook daar is het een kostbare klus.

Dat maakt coating een moeilijke keuze in een pand dat kan veranderen. Verandert de functie van de hal, komt er een andere huurder, of blijkt de warmtereductie tegen te vallen, dan zit u vast aan de laag die er ligt.

Een doek aan de buitenkant is in dat opzicht het tegenovergestelde: het gaat er los af zoals het erop is gekomen, en het daklicht eronder is onveranderd.

Wanneer coating wel verstandig is

Coating heeft een plek, en het is nuttig die eerlijk te benoemen.

• ✓Bij daklichten die u toch binnen enkele jaren gaat vervangen en die tot die tijd draaglijk moeten zijn.
• ✓Bij ruimtes waar daglicht nauwelijks een rol speelt, bijvoorbeeld opslag zonder vaste werkplekken.
• ✓Bij zeer moeilijk bereikbare daklichten waar het monteren van een constructie onevenredig duur uitvalt.
• ✓Als tijdelijke overbrugging in een seizoen waarin een structurele oplossing niet meer op tijd te realiseren is.

Coating naast buitenzonwering gelegd

Op warmtereductie ontlopen een dekkende coating en een doek elkaar minder dan u zou verwachten. Het verschil zit in wat u ervoor inlevert en in wat er over vijf jaar nog staat.

Een coating levert daglicht in, is onomkeerbaar, en vraagt elke drie tot zeven jaar om een volledige herbehandeling inclusief werken op hoogte. Een doek behoudt diffuus daglicht, is demonteerbaar, laat het daklicht ongemoeid en gaat bij eenmalige montage tien jaar of langer mee.

Voor een bedrijfspand dat er over tien jaar nog staat, valt die vergelijking vrijwel altijd uit in het voordeel van een doek. Voor een tijdelijke situatie kan coating de verstandiger keuze zijn.